آثار تاریخی ساری در حالی مورد توجه افکار عمومی قرار گرفته که به گزارش خبرگزاری مهر، حسین اسلامی، مورخ و پژوهشگر مازندرانی، شامگاه چهارشنبه 6 اسفند 1404 در نشست فعالان فرهنگی و اجتماعی با مسعود پزشکیان در ساری اعلام کرد حدود 40 هزار شیء تاریخی مکشوفه این شهر در انبارها نگهداری میشود و مرکز استان مازندران همچنان فاقد موزه شاخص است؛ موضوعی که با هدف صیانت از هویت تاریخی، مطالبه ایجاد زیرساخت فرهنگی مناسب را برجسته کرده است.
وضعیت نگرانکننده آثار تاریخی ساری در انبارها
آثار تاریخی ساری شامل مجموعهای گسترده از اشیای باستانی است که طی سالهای گذشته از محوطهها و تپههای تاریخی این شهرستان کشف شدهاند.
این آثار هر یک نمایانگر بخشی از پیشینه چند هزار ساله شمال ایران و سهم مازندران در شکلگیری تمدن ایرانی هستند.
با وجود اهمیت این گنجینهها، بخش عمدهای از آثار تاریخی ساری در مخازن و کارتنها نگهداری میشود و امکان نمایش عمومی برای شهروندان، پژوهشگران و گردشگران فراهم نشده است.
این وضعیت موجب نگرانی فعالان فرهنگی درباره فرسایش تدریجی یا آسیب احتمالی به این اشیا شده است.
کارشناسان حوزه میراث فرهنگی معتقدند نگهداری طولانیمدت آثار در شرایط غیرنمایشی، علاوه بر محدود کردن دسترسی پژوهشی، موجب فاصله گرفتن جامعه از میراث ملموس خود میشود.
آثار تاریخی ساری میتواند به منبعی مهم برای مطالعات دانشگاهی در حوزه تاریخ، باستانشناسی و مردمشناسی تبدیل شود.
از سوی دیگر، نبود فضای استاندارد نمایشگاهی باعث شده ظرفیتهای فرهنگی شهر به درستی معرفی نشود. در حالی که بسیاری از مراکز استانها دارای موزههای فعال هستند، ساری هنوز از این امکان بیبهره است.
ادامه مطلب : دیدنیهای پنهان کردستان؛ از اورامانات تا آبشارهای بکر
ساری؛ مرکز استانی بدون موزه شاخص
شهر ساری به عنوان مرکز استان مازندران، از جایگاه اداری و تاریخی ویژهای برخوردار است، اما در حوزه زیرساختهای فرهنگی با خلأ جدی مواجه است.
نبود موزه شاخص در مرکز استان، یکی از مطالبات اصلی فعالان فرهنگی در سالهای اخیر بوده است.
آثار تاریخی ساری میتواند هسته اصلی تأسیس یک موزه جامع استانی باشد؛ موزهای که نه تنها اشیای مکشوفه را به نمایش بگذارد، بلکه روایت منسجمی از تاریخ منطقه ارائه دهد.
چنین مرکزی میتواند به تقویت هویت بومی و افزایش سرمایه اجتماعی کمک کند.در شرایطی که توسعه عمرانی استان با جذب پروژههای متعدد دنبال میشود، توجه همزمان به زیرساختهای فرهنگی نیز ضروری است.
ایجاد موزه برای آثار تاریخی ساری میتواند توازن میان توسعه فیزیکی و توسعه فرهنگی را برقرار کند.
همچنین راهاندازی موزه میتواند زمینهساز مشارکت بخش خصوصی و سرمایهگذاری در حوزه گردشگری فرهنگی شود و فرصتهای شغلی جدیدی برای جوانان منطقه فراهم آورد.
جزئيات بيشتر : قله دماوند ایران؛ اسطوره جاویدان و رویای کوهنوردان
نقش آثار تاریخی ساری در هویت مازندران
آثار تاریخی ساری تنها مجموعهای از اشیای قدیمی نیست، بلکه بازتابی از حافظه تاریخی مردم مازندران است.
هر قطعه تاریخی، روایتگر بخشی از سبک زندگی، باورها و مناسبات اجتماعی در دورههای مختلف است.
مازندران در ادوار گوناگون تاریخی، نقش مهمی در تحولات علمی و فرهنگی ایران ایفا کرده است.
معرفی صحیح آثار تاریخی ساری میتواند این نقش را برای نسل جدید بازخوانی کند و احساس تعلق به گذشته را تقویت سازد.
از منظر آموزشی نیز، نمایش این آثار در قالب موزه میتواند به منبعی زنده برای دانشآموزان و دانشجویان تبدیل شود.
ارتباط مستقیم با میراث عینی، تأثیر عمیقتری نسبت به مطالعه صرف متون تاریخی دارد.
افزون بر این، تقویت جایگاه فرهنگی استان از طریق احیای آثار تاریخی ساری میتواند تصویر ملی و حتی بینالمللی مازندران را ارتقا دهد و آن را به مقصدی شاخص در گردشگری فرهنگی بدل کند.
اطلاعات بيشتر : پلهای افسانهای ایران: گنجینهای از هنر و تاریخ
راهکارهای پیشنهادی برای ساماندهی گنجینهها
برای حل چالش کنونی، نخستین گام تدوین برنامهای جامع جهت ساماندهی و مستندسازی دقیق آثار تاریخی ساری است.
ثبت دیجیتال، تعیین وضعیت حفاظتی و اولویتبندی برای نمایش عمومی از جمله اقدامات ضروری به شمار میرود.
گام دوم، تخصیص فضای مناسب و استاندارد برای ایجاد موزه میراث فرهنگی در مرکز استان است.
این اقدام نیازمند همکاری اداره کل میراث فرهنگی مازندران با نهادهای اجرایی و حمایت ملی است.
همچنین میتوان با بهرهگیری از ظرفیت دانشگاهها و پژوهشگران محلی، پروژههای تحقیقاتی مشترک درباره آثار تاریخی ساری تعریف کرد تا این گنجینهها از حالت انفعال خارج شوند و به تولید دانش منجر شوند.
جلب مشارکت عمومی و آگاهیبخشی رسانهای درباره اهمیت آثار تاریخی ساری میتواند مطالبه اجتماعی برای صیانت و نمایش این میراث را تقویت کند و زمینه تحقق موزهای در شأن تاریخ مازندران را فراهم آورد.
