قطع سراسری اینترنت ایران که به گفته وبسایت نتبلاکس از حدود دو هفته پیش به دستور حکومت آغاز شده، همچنان ادامه دارد و میلیونها شهروند ایرانی را از دسترسی به اینترنت جهانی محروم کرده است. این اقدام که در سراسر ایران اجرا شده، از صبح شنبه و پس از گذشت بیش از ۳۳۶ ساعت همچنان برقرار است و مردم تنها به یک اینترانت داخلی محدود دسترسی دارند. گزارشها نشان میدهد این محدودیت با هدف کنترل جریان اطلاعات و مدیریت شرایط امنیتی اعمال شده و در حالی ادامه دارد که بسیاری از کاربران، کسبوکارها و فعالان مدنی با مشکلات گسترده ارتباطی روبهرو شدهاند.
دلایل و زمینههای تصمیم برای قطع اینترنت
در سالهای اخیر، موضوع کنترل فضای مجازی در ایران به یکی از سیاستهای اصلی نهادهای حکومتی تبدیل شده است.
در همین چارچوب، قطع سراسری اینترنت ایران در برخی دورههای حساس سیاسی یا امنیتی اجرا شده تا جریان اطلاعات در سطح جامعه کنترل شود.
برخی تحلیلگران معتقدند تصمیم برای قطع سراسری اینترنت ایران اغلب در شرایطی اتخاذ میشود که حکومت نگران گسترش سریع اخبار و هماهنگی میان معترضان یا فعالان اجتماعی از طریق شبکههای اجتماعی است.
در چنین شرایطی، مقامات تلاش میکنند با محدود کردن دسترسی به اینترنت جهانی، ارتباط کاربران با رسانههای خارجی و شبکههای اجتماعی بینالمللی را کاهش دهند و جریان اطلاعرسانی را در چارچوب داخلی نگه دارند.
با این حال، منتقدان میگویند قطع سراسری اینترنت ایران نه تنها مانع انتشار اطلاعات نمیشود بلکه باعث افزایش بیاعتمادی عمومی و گسترش استفاده از ابزارهای دور زدن محدودیتها میشود.
جزئيات بيشتر : خاموشی اینترنت در ایران: سیزدهمین روز قطع شبکه جهانی
پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قطع اینترنت
کارشناسان اقتصادی میگویند قطع سراسری اینترنت ایران تأثیر مستقیمی بر فعالیت هزاران کسبوکار آنلاین در کشور دارد. بسیاری از شرکتها، فروشگاههای اینترنتی و استارتاپها برای ادامه فعالیت به دسترسی پایدار به اینترنت جهانی وابسته هستند.
با ادامه قطع سراسری اینترنت ایران، بسیاری از کسبوکارهای دیجیتال با کاهش شدید درآمد مواجه شدهاند و برخی حتی مجبور به توقف کامل فعالیت خود شدهاند.
از سوی دیگر، شهروندان عادی نیز با مشکلات گستردهای روبهرو شدهاند؛ از جمله قطع ارتباط با خانوادههایشان در خارج از کشور، محدود شدن دسترسی به منابع آموزشی و اختلال در خدمات آنلاین.
برخی فعالان حوزه فناوری معتقدند تکرار قطع سراسری اینترنت ایران میتواند در بلندمدت به مهاجرت متخصصان فناوری و تضعیف اقتصاد دیجیتال کشور منجر شود.
ادامه مطلب : قطع اینترنت در ایران؛ بحران دسترسی و گسترش تبعیض دیجیتال
قطع سراسری اینترنت ایران و محدود شدن ارتباط با جهان
یکی از مهمترین پیامدهای قطع سراسری اینترنت ایران جدا شدن کاربران ایرانی از شبکه جهانی اینترنت است. در چنین شرایطی، بسیاری از خدمات بینالمللی از دسترس کاربران خارج میشود.
طبق گزارشها، در دوره قطع سراسری اینترنت ایران کاربران تنها به برخی سرویسهای داخلی یا همان اینترانت ملی دسترسی دارند که امکانات بسیار محدودتری نسبت به اینترنت جهانی ارائه میدهد.
این وضعیت باعث شده بسیاری از شهروندان نتوانند از خدماتی مانند ایمیلهای بینالمللی، شبکههای اجتماعی جهانی یا ابزارهای ارتباطی استفاده کنند.
در نتیجه، قطع سراسری اینترنت ایران نهتنها ارتباط داخلی کاربران را محدود میکند بلکه ارتباط آنها با جامعه جهانی و جریان آزاد اطلاعات را نیز کاهش میدهد.
واکنش نهادهای بینالمللی و سازمانهای نظارتی
پس از اعلام ادامه قطع سراسری اینترنت ایران، برخی سازمانهای بینالمللی فعال در حوزه آزادی اینترنت نسبت به این موضوع ابراز نگرانی کردهاند.
این سازمانها معتقدند قطع سراسری اینترنت ایران میتواند دسترسی شهروندان به اطلاعات آزاد را محدود کند و مانع فعالیت رسانهها و خبرنگاران شود.
در همین حال، گزارشهای مختلفی منتشر شده که نشان میدهد برخی حسابهای کاربری مورد تأیید دولت همچنان به اینترنت جهانی دسترسی دارند؛ موضوعی که انتقاداتی را در میان کاربران ایجاد کرده است.
بسیاری از ناظران معتقدند ادامه قطع سراسری اینترنت ایران میتواند پیامدهای گستردهای برای اقتصاد دیجیتال، ارتباطات اجتماعی و جریان اطلاعرسانی در کشور داشته باشد.
بر اساس گزارش خبرگزاری رویترز، محدودیتهای گسترده اینترنت در برخی کشورها از جمله ایران در سالهای اخیر به یکی از ابزارهای دولتها برای کنترل جریان اطلاعات در شرایط حساس سیاسی تبدیل شده است.
