سردار غیبپرور، یکی از فرماندهان باسابقه سپاه پاسداران، درگذشت. خبر مرگ او در رسانههای رسمی ایران منتشر شد و بار دیگر توجه افکار عمومی را به سوابق نظامی و امنیتی او جلب کرد.
سابقه فرماندهی در سازمان بسیج
سردار غیبپرور بین سالهای 2016 تا 2019 مسئولیت ریاست سازمان بسیج را برعهده داشت. این نهاد یکی از شاخههای وابسته به سپاه پاسداران است که در حوزههای فرهنگی، آموزشی و اجتماعی فعالیت میکند. در این دوره، بسیج حضوری گستردهتر در نهادهای عمومی و فضاهای آموزشی کشور پیدا کرد. غیبپرور بر گسترش فعالیتهای بسیج در سراسر ایران تأکید داشت.
برنامههایی مانند گشتهای شهری، اردوهای جهادی و طرحهای فرهنگی در این دوره تقویت شدند. او بسیج را نهادی موثر در مقابله با آنچه تهدیدات فرهنگی مینامید، میدانست. این رویکرد باعث حضور پررنگتر بسیج در سیاستگذاریهای فرهنگی و اجتماعی شد. برخی ناظران این تحولات را گامی در جهت افزایش نقش نهادهای شبهنظامی در امور داخلی تحلیل کردند.
در سطح محلات، پایگاههای مقاومت بسیج با تمرکز بر مشارکتهای مردمی توسعه یافتند. هدف اعلامشده این پایگاهها، ارتقای امنیت و ارتباط با جامعه محلی بود. منتقدان اما این پایگاهها را ابزاری برای نظارت و کنترل اجتماعی ارزیابی کردند. سردار غیبپرور این شبکهها را بخشی از ساختار دفاع نرم در کشور معرفی میکرد.
در رسانههای رسمی، از عملکرد او در بسیج با عنوان تقویت انسجام اجتماعی یاد شد. با این حال، برخی دیدگاههای دیگر نقش این نهاد را در محدودسازی برخی آزادیهای اجتماعی مطرح کردند. عملکرد سردار غیبپرور در این دوره مورد توجه هر دو جریان حامی و منتقد حکومت قرار گرفت. او تا پایان دوره مسئولیتش، از رویکرد امنیتی در مدیریت بسیج دفاع میکرد.
نقش در قرارگاه امام علی و اعتراضات شهری
سردار غیبپرور در دورهای، جانشین فرمانده کل سپاه در قرارگاه امام علی بود. این قرارگاه، مسئولیت طراحی و هماهنگی اقدامات امنیتی برای مواجهه با ناآرامیهای شهری را برعهده دارد. نیروهای عملیاتی این قرارگاه، به ویژه گردانهای امام علی، در مدیریت اعتراضات گسترده در ایران به کار گرفته میشوند. غیبپرور در ساختار این مجموعه، نقش اجرایی و برنامهریزی داشت.
در جریان اعتراضات سالهای 2017 و 2019، حضور این نیروها در خیابانها گزارش شد. مأموریت آنها کنترل تجمعات و حفظ نظم عمومی عنوان شد. گزارشهایی از استفاده از خشونت و بازداشت گسترده در آن دوره منتشر شد. نقش سردار غیبپرور در طراحی بخشی از این ساختار امنیتی از سوی برخی منابع داخلی تأیید شده بود.
او در اظهارات عمومی، فعالیتهای قرارگاه امام علی را بخشی از اقدامات پیشگیرانه برای حفظ ثبات توصیف میکرد. این مواضع با واکنشهای متفاوتی از سوی جامعه مواجه شد. برخی آن را اقدام ضروری برای کنترل بحرانها میدانستند. دیگران آن را باعث تشدید برخوردهای امنیتی با معترضان قلمداد کردند.
قرارگاه امام علی پس از توسعه ساختاری در دهه 1390 شمسی، نقش فعالی در نظام امنیت داخلی ایران ایفا کرد. سردار غیبپرور یکی از افرادی بود که بر تشکیل شبکههای اطلاعاتی در سطح محلات تأکید داشت. این مدل بر اساس رصد اطلاعاتی و مداخله سریع طراحی شده بود. ساختار این قرارگاه هنوز در تحولات امنیتی کشور تأثیرگذار است.
دیدگاههای فرهنگی و سیاسی
سردار غیبپرور در حوزههای فرهنگی و اجتماعی نیز دیدگاههایی داشت که در اظهارات رسانهای او بازتاب پیدا کرده بود. او با برگزاری برخی برنامههای هنری مانند کنسرتها و نشستهای روشنفکری مخالفت کرده بود. دیدگاهش مبتنی بر لزوم همسویی فعالیتهای فرهنگی با ارزشهای مذهبی و ملی عنوان میشد. این مواضع گاه منجر به لغو یا محدودسازی برخی رویدادها شد.
او همچنین نسبت به حضور برخی هنرمندان و سخنرانان منتقد در فضاهای عمومی هشدار داده بود. سردار غیبپرور تأکید داشت که محتوای فرهنگی نباید با اصول اعتقادی در تضاد باشد. دیدگاه او همسو با بخشی از سیاستهای فرهنگی حاکم بر کشور بود. در مقابل، برخی فعالان فرهنگی آن را شکلی از مداخله در آزادیهای فردی میدانستند.
در حوزه آموزش، از گسترش بسیج دانشآموزی و دانشجویی حمایت میکرد. به باور او، دانشگاه و مدرسه باید بستر تربیت نسل وفادار به ارزشهای کشور باشد. این سیاستها به تقویت برنامههای ایدئولوژیک در نهادهای آموزشی انجامید. تحلیلگران این روند را بخشی از سیاستگذاری فرهنگی رسمی در ایران ارزیابی کردند.
سردار غیبپرور همچنین بارها درباره فضای مجازی و رسانههای اجتماعی اظهار نظر کرده بود. او بر ضرورت نظارت و کنترل محتوا در این فضاها تأکید داشت. از نظر او، فضای مجازی میتواند ابزار تأثیرگذاری دشمنان باشد. این مواضع، بخشی از نگاه امنیتی به رسانه در گفتمان برخی مسئولان تلقی میشود.
بازتاب رسانهای و اجتماعی پس از درگذشت سردار غیبپرور
پس از انتشار خبر درگذشت سردار غیبپرور، رسانههای داخلی به پوشش گسترده این خبر پرداختند. پیامهایی از سوی برخی مسئولان نظامی و سیاسی منتشر شد که در آنها از سوابق نظامی او یاد شده بود. این پیامها از سردار غیبپرور بهعنوان فردی فعال در دوران جنگ و ساختار نظامی کشور یاد کردهاند. مراسم تشییع او نیز با حضور چهرههای حکومتی برگزار خواهد شد.
در مقابل، بازتابهای شبکههای اجتماعی متفاوت بود. برخی کاربران به سوابق امنیتی او اشاره کردند و از نقش او در برخورد با اعتراضات سخن گفتند. در میان خانوادههای برخی بازداشتشدگان، انتقادهایی نسبت به ساختارهایی که سردار غیبپرور در آن فعالیت داشت مطرح شد. این دیدگاهها بیشتر در رسانههای خارج از کشور بازتاب یافت.
تفاوت واکنشها نسبت به درگذشت سردار غیبپرور نشاندهنده نگاههای مختلف به عملکرد نظامی و امنیتی او است. برخی از نقش او در تثبیت ساختارهای دفاعی یاد کردند. دیگران بر ابعاد محدودکننده این ساختارها در زندگی روزمره مردم تأکید داشتند. این شکاف در افکار عمومی درباره بسیاری از چهرههای نظامی نیز دیده میشود.
با وجود درگذشت سردار غیبپرور، ساختارهایی که او در آنها ایفای نقش کرده همچنان پابرجا هستند. عملکرد او بخشی از تحولات امنیتی و سیاسی دو دهه گذشته ایران را منعکس میکند. ارزیابی این عملکرد در آینده، بستگی به تحولات اجتماعی و سیاسی پیشرو خواهد داشت. نام سردار غیبپرور در حافظه امنیتی و رسانهای ایران ثبت شده است.
