بازار مسکن ایران با شرایط پیچیدهای از رکود، تورم و کاهش قدرت خرید مواجه است. در چنین فضایی، دو راهکار اصلی یعنی توسعه سواحل جنوبی کشور و صنعتیسازی در ساختوساز به عنوان کلیدهای برونرفت از بحران فعلی مطرح شدهاند.
ضرورت بازتعریف مسیر توسعه در بازار مسکن ایران
تغییر شرایط اقتصادی و فشارهای خارجی و داخلی باعث شده تا بازار مسکن ایران به نقطهای برسد که بازتعریف سیاستهای توسعهای آن اجتنابناپذیر باشد. بسیاری از فعالان و مسئولان حوزه مسکن معتقدند که نگاه سنتی به ساختوساز دیگر پاسخگوی نیازهای فعلی کشور نیست.
در این میان، حرکت به سمت استفاده از فناوریهای نوین در ساختوساز، بهویژه صنعتیسازی و بهرهگیری از مصالح کممصرف، میتواند بهرهوری پروژهها را به شکل چشمگیری افزایش دهد. این راهکار نهتنها زمان ساخت را کاهش میدهد بلکه هزینه تمامشده را نیز کنترل میکند.
از سوی دیگر، تمرکز بر مناطق مستعد رشد همچون استانهای شمالی و جنوبی کشور، بهویژه در سواحل مکران، گام مهمی در جهت ایجاد توازن جغرافیایی در توسعه کشور محسوب میشود. این تغییر نگاه میتواند به کاهش تمرکز جمعیت در تهران و بهبود زیستپذیری سایر مناطق منجر شود.
بازار مسکن ایران در مسیر این تحول نیازمند همراهی نهادهای سیاستگذار، ایجاد زیرساختهای قانونی و تأمین مالی نوآورانه است. بدون این پشتیبانیها، هر راهکار فنی یا منطقهای با شکست مواجه خواهد شد.
سواحل جنوب؛ فرصتی استراتژیک برای توسعه پایدار
سواحل جنوبی ایران، بهویژه مناطق مکران و هرمزگان، بهعنوان قطبهای جدید توسعه کشور در حال ظهور هستند. تمرکز بر این مناطق میتواند فشار بر کلانشهرهایی چون تهران را کاهش دهد و فرصتهای جدیدی در بازار مسکن ایران ایجاد کند.
در حال حاضر دو شرکت تخصصی در جنوب کشور تأسیس شدهاند که با همکاری وزارت راه و معاونت علمی ریاست جمهوری، پروژههایی همچون شهر هوشمند مرجان را دنبال میکنند. این پروژهها در صورت تحقق، میتوانند الگوی نوینی برای شهرسازی پایدار باشند.
با توجه به بحرانهای آبی، زیستمحیطی و تمرکز جمعیتی در مناطق مرکزی کشور، توسعه سواحل جنوبی نهفقط یک انتخاب، بلکه ضرورتی راهبردی برای آینده ایران بهشمار میرود. این سواحل دارای ظرفیتهای طبیعی، لجستیکی و اقتصادی هستند که در کمتر نقطهای از کشور قابل مشاهدهاند.
بازار مسکن ایران با تمرکز بر توسعه سواحل جنوبی، میتواند هم به تقویت زیرساختهای کشور کمک کند و هم از نظر اقتصادی سودآوری بالاتری را نسبت به بسیاری از پروژههای فعلی در کلانشهرها تجربه کند.
صنعتیسازی؛ کلید تحول در ساختوساز
صنعتیسازی بهعنوان راهکاری برای افزایش بهرهوری، کاهش اتلاف منابع و تسریع در تحویل پروژهها، مورد توجه جدی کارشناسان قرار گرفته است. این رویکرد میتواند مسیر نجات بازار مسکن ایران را از رکود فعلی هموار کند.
گروه سرمایهگذاری مسکن با تجربه ساخت بیش از 80 هزار واحد، هماکنون به دنبال تغییر الگوهای تولید است و با بهرهگیری از فناوری BIM، مصالح نو و تکنولوژیهای بهینهسازی انرژی، ساختوسازها را با استانداردهای روز جهانی تطبیق میدهد.
همچنین فروش B2B به جای فروش مستقیم، ضمن کاهش هزینههای بازاریابی، امکان تأمین مالی بهتر را در شرایط رکود برای شرکتها فراهم میکند. این مدل میتواند به شکل گستردهتری در بازار مسکن ایران مورد استفاده قرار گیرد.
استفاده از فناوریهای نو همچنین باعث کاهش وابستگی به نیروی انسانی سنتی و افزایش دقت در اجرای پروژهها شده است. چنین تحولاتی در بلندمدت میتواند بازار مسکن ایران را از چرخههای معیوب رکود و تورم خارج کند.
فروش متری؛ ابزاری نو برای دسترسی همگانی به مسکن
یکی از ایدههای نوینی که در سالهای اخیر در بازار مسکن ایران مطرح شده، فروش متری واحدهای مسکونی است. این روش به افراد با توان مالی محدود اجازه میدهد تا گامهای اولیهای در سرمایهگذاری ملکی بردارند.
با اینکه برخی شرکتها تجربههای محدودی در این زمینه داشتهاند، اما موانع قانونی و زیرساختی همچنان مانع از اجرای گسترده این مدل شده است. نبود اعتماد عمومی و تبلیغات رسانهای بیشازحد نیز به این چالش دامن زده است.
گروه سرمایهگذاری مسکن اکنون با تشکیل کمیتهای تخصصی، تلاش دارد تا با رفع این موانع و ایجاد بسترهای فناورانه، الگوی موفقی برای فروش متری ایجاد کند. تحقق این هدف اما نیازمند اقدام ملی و حمایت کامل نهادهای حاکمیتی است.
در صورت ایجاد زیرساختهای مناسب، فروش متری میتواند به ابزاری پایدار برای گسترش عدالت در بازار مسکن ایران تبدیل شود و زمینه مشارکت اقشار مختلف جامعه در مالکیت ملکی را فراهم سازد.
