نشست آلاسکا امروز به نقطه تمرکز تحولات دیپلماتیک جهان تبدیل شده است. این دیدار میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در شرایطی برگزار میشود که جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد و تلاشها برای برقراری صلح وارد مرحله تازهای شده است.
گفتوگوی مستقیم درباره آتشبس در اوکراین
در نشست آلاسکا، دونالد ترامپ و ولادیمیر پوتین در پایگاه المندورف-ریچاردسون شهر انکوریج درباره توقف جنگ اوکراین رو در رو گفتوگو خواهند کرد.
این نخستین دیدار دو رهبر از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید است و غیبت ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، از مهمترین نکات این جلسه محسوب میشود.
ترامپ پیشتر اعلام کرده بود که باور دارد پوتین در پی دستیابی به توافق است و امیدوار است این نشست نقطه آغاز مسیر صلح باشد.
با این حال، منابع نزدیک به کاخ سفید تأکید کردهاند که نباید انتظار معجزه از نشست آلاسکا داشت و این دیدار بیشتر فرصتی برای سنجش مواضع طرفین خواهد بود.
ترامپ گفته است که هدفش در نشست آلاسکا، ارزیابی موقعیت و برنامههای طرف مقابل پیش از هرگونه گفتوگوی گستردهتر با حضور اوکراین است.
او این جنگ را جنگ بایدن میداند و معتقد است که هرگز نباید آغاز میشد.کارشناسان هشدار دادهاند که غیبت زلنسکی در نشست آلاسکا میتواند به نفع پوتین تمام شود و زمینه را برای مذاکراتی بدون حضور اوکراین فراهم کند.
نگرانیها و واکنشهای اوکراین
غیبت اوکراین در نشست آلاسکا موجی از نگرانیها را در کییف و میان متحدان اروپایی برانگیخته است.
زلنسکی بیم دارد که تصمیمات پشت درهای بسته بدون حضور او، منافع اوکراین را به خطر بیندازد.
خاطره دیدار نخست او با ترامپ در کاخ سفید، زمانی که بابت نپذیرفتن امتیازات به روسیه مورد شماتت قرار گرفت، هنوز در اذهان زنده است.
هفته گذشته، اظهارات ترامپ مبنی بر احتمال اعطای امتیازات ارضی به روسیه برای پایان جنگ، نگرانیها را دوچندان کرد.
پس از فشار متحدان اروپایی، ترامپ پذیرفت که هرگونه مذاکره درباره تبادل سرزمینی تنها پس از موافقت روسیه با آتشبس انجام شود.
با وجود این توافق، اوکراین همچنان نگران است که نشست آلاسکا به بستری برای توافقات جانبی میان واشنگتن و مسکو تبدیل شود.
کارشناسان معتقدند که پوتین تمایل دارد اوکراین و اروپا را از میز مذاکره کنار بزند تا شرایط را به نفع خود تغییر دهد.
جان بولتون، مشاور امنیت ملی اسبق آمریکا، نیز هشدار داده که نتیجه نشست آلاسکا ممکن است همان چیزی باشد که پوتین انتظار دارد: مذاکره دوجانبه بدون دخالت طرفهای دیگر.
احتمال شکست یا موفقیت مذاکرات
ترامپ اعلام کرده که تنها 25 درصد احتمال شکست در نشست آلاسکا وجود دارد.
او تهدید کرده که در صورت عدم پیشرفت، تحریمهای بسیار شدیدتری علیه روسیه اعمال خواهد کرد.
این موضع نشان میدهد که کاخ سفید همچنان ابزار فشار اقتصادی را در دستور کار دارد.
در مقابل، مقامات روسیه پیش از برگزاری نشست آلاسکا تأکید کردهاند که مواضعشان در قبال اوکراین تغییر نکرده است.
مسکو همچنان خواهان الحاق بخشهای اشغالشده اوکراین به خاک روسیه است و علیرغم فشارهای اقتصادی غرب، عملیات خود را ادامه میدهد.
تحلیلگران میگویند که حتی در صورت شکست مذاکرات، نشست آلاسکا برای هر دو رهبر اهمیت نمادین دارد.
برای ترامپ، این فرصتی است تا خود را به عنوان رئیسجمهور صلح معرفی کند؛ برای پوتین، این دیدار راهی برای خروج از انزوای دیپلماتیک محسوب میشود.
با این حال، واقعیت برای مردم اوکراین متفاوت است و حتی موفقیت نشست آلاسکا نیز تضمینی برای پایان سریع جنگ نخواهد بود.
پیامدهای استراتژیک نشست آلاسکا
نشست آلاسکا تنها یک رویداد دیپلماتیک نیست؛ بلکه بخشی از راهبرد گستردهتر هر دو کشور در سیاست جهانی است.
ترامپ اخیراً توانست رهبران ارمنستان و جمهوری آذربایجان را در کاخ سفید گرد هم آورد و حالا تلاش میکند با پوتین درباره اوکراین به توافق برسد.
برای پوتین، شرکت در نشست آلاسکا پس از چهار سال دوری از دیدار با رئیسجمهور آمریکا، فرصتی برای نشان دادن بازگشت به صحنه سیاست بینالملل است.
این نشست همچنین میتواند جایگاه روسیه را در معادلات جهانی تقویت کند.
کارشناسان میگویند که نشست آلاسکا آزمونی برای سنجش توانایی ترامپ در مدیریت بحرانهای بینالمللی خواهد بود.
او باید نشان دهد که قادر است همزمان با اعمال فشار، زمینه توافق را نیز فراهم کند.
صرف نظر از نتیجه، نشست آلاسکا در تاریخ روابط واشنگتن و مسکو به عنوان لحظهای مهم ثبت خواهد شد؛ لحظهای که میتواند مسیر جنگ و صلح در اوکراین را تغییر دهد.
