مهدی طبایی اخراج دانشگاه یزد، خبری که طی ساعات گذشته جامعه دانشگاهی ایران را بهتزده کرده است. این دانشجوی کارشناسی ارشد رشته شیمی تجزیه، به دلیل پاره کردن پوستر حمایت از حمله ۷ اکتبر حماس، از ادامه تحصیل محروم و عملاً اخراج شده است. این پرونده، نمونهای روشن از تضاد میان آزادی بیان و سیاستهای انضباطی دانشگاهها در ایران محسوب میشود.
سابقه پرونده و پیشینه مهدی طبایی
مهدی طبایی اخراج دانشگاه یزد نتیجه سالها فعالیت انتقادی و مخالفت با سیاستهای دانشگاهی است.
او پیشتر با احکام انضباطی متعدد مواجه شده و دو ترم از تحصیلش تعلیق شد که یکی از این ترمها حتی بدون تشکیل کمیته انضباطی و بدون تفهیم اتهام اعمال شد.
این اقدام غیررسمی باعث شد دانشجویان و فعالان دانشگاهی آن را خودسرانه و غیرقانونی بدانند و نگرانی گستردهای نسبت به عدالت و شفافیت در دانشگاه ایجاد شود.
طبایی در ترم جاری برنامه دفاع از پایاننامه خود را داشت، اما به دلیل اجرای حکم محرومیت از تحصیل و امتناع دانشگاه از تمدید سنوات، این فرصت از او گرفته شد.
سابقه طولانی پرونده طبایی نشان میدهد که اخراج او صرفاً یک اقدام انضباطی ساده نبود، بلکه بخشی از فشار سیستماتیک بر دانشجویان منتقد بود و فضای محدود دانشگاهها را به خوبی نمایان کرد.
دلایل اجرایی حکم و مهدی طبایی اخراج دانشگاه یزد
علت مستقیم اجرای حکم تعلیق و سپس اخراج، پاره کردن پوستر طوفان الاقصی توسط طبایی بود.
این پوستر توسط بسیج دانشجویی دانشگاه یزد نصب شده بود و حمایت از حمله حماس به اسرائیل تلقی میشد.
شورای انضباطی دانشگاه طبایی را بر اساس ماده ۴۲ آییننامه دانشجویان متخلف دانست و با استناد به ماده ۹ همان آییننامه، محرومیت موقت از تحصیل با احتساب در سنوات صادر شد.
طبایی ظرف ۱۰ روز فرصت داشت درخواست تجدیدنظر کند، اما شکایت او بینتیجه ماند و دانشگاه از ثبتنام و دفاع از پایاننامه او جلوگیری کرد.
پرونده مهدی طبایی اخراج دانشگاه یزد نشان داد که مخالفت با فعالیتهای سیاسی و اجتماعی حتی در حد پاره کردن یک پوستر، میتواند به حذف کامل از تحصیل منجر شود و امنیت شغلی و علمی دانشجویان را تهدید کند.
واکنشها و بازتابهای اجتماعی
واکنشها به مهدی طبایی اخراج دانشگاه یزد گسترده و شدید بود. فعالان دانشجویی با انتشار مطالب و تصاویر حکم طبایی در شبکههای اجتماعی، انتقاد شدید خود را از فضای محدود دانشگاهها ابراز کردند.
زهرا رحیمی، فعال دانشجویی در یزد، تأکید کرد که این اقدام نشاندهنده تحقیر هویت ایرانی به نفع گروههای نیابتی خارجی است و بر روحیه دانشجویان تأثیر منفی گذاشته است.
انتشار خبر و تصاویر حکم باعث شد بسیاری از رسانهها و کارشناسان حقوق بشری نسبت به اجرای قوانین انضباطی و عدالت دانشگاهی هشدار دهند.
پرونده طبایی به نمادی تبدیل شد که تضاد میان ادعای رسمی دانشگاهها و واقعیت فضای آموزشی را روشن میکند و به بحثهای جدی درباره آزادی بیان و محدودیتهای علمی دامن زد.
پیامدها و اهمیت پرونده
پرونده مهدی طبایی اخراج دانشگاه یزد اهمیت بسیاری دارد زیرا فضای امنیتی و محدود دانشگاهها را برجسته میکند.
حتی مخالفت محدود با تبلیغات سیاسی و نظامی میتواند به حذف کامل از تحصیل منجر شود و اعتماد دانشجویان به عدالت دانشگاهی را تضعیف کند.
این پرونده باعث شد بسیاری از استادان و دانشجویان نسبت به آینده فعالیتهای علمی و آزادی بیان در دانشگاهها تردید پیدا کنند.
با وجود وعدههای دولت مبنی بر بازگشت دانشجویان محروم از تحصیل، گزارشها نشان میدهد برخوردهای انضباطی با منتقدان همچنان ادامه دارد و شکاف میان حرف و واقعیت پابرجاست.
پرونده طبایی همچنین ضرورت اصلاح آییننامهها و شفافسازی روندهای انضباطی را روشن کرده و به عنوان یک نمونه مهم در تاریخ آموزش عالی ایران باقی خواهد ماند.
پرونده مهدی طبایی اخراج دانشگاه یزد نشان میدهد که فضای دانشگاهها در ایران همچنان تحت تأثیر محدودیتهای امنیتی و سیاستهای سختگیرانه قرار دارد.
این پرونده نمادی از تضاد میان آزادی بیان و فشارهای انضباطی است و اهمیت توجه به حقوق دانشجویان و اصلاح آییننامههای دانشگاهی را بیش از پیش آشکار میکند.
مهدی طبایی اخراج دانشگاه یزد به همه دانشجویان و فعالان دانشگاهی یادآوری میکند که حتی کوچکترین مخالفت با سیاستهای رسمی میتواند پیامدهای جدی داشته باشد و لزوم ایجاد فضایی امن و شفاف برای فعالیتهای علمی و مدنی را ضروری میسازد.
این موضوع نه تنها برای آینده آموزش عالی ایران اهمیت دارد، بلکه به عنوان نمونهای از مقاومت دانشجویان در برابر محدودیتها و فشارهای غیرقانونی باقی خواهد ماند.
