امنیت غذایی ایران امروز به یکی از حساسترین چالشهای کشور بدل شده است. اظهارات غلامرضا نوری قزلجه، وزیر کشاورزی جمهوری اسلامی، در مورد قرار گرفتن در سختترین شرایط بار دیگر نشان داد که ساختار جمهوری اسلامی در مدیریت منابع حیاتی، از جمله آب و کشاورزی، ناکام مانده است.
سوءمدیریت و پیامدهای اقتصادی
کارشناسان میگویند بخش عمده مشکلات موجود نه تنها ناشی از خشکسالی و تغییرات اقلیمی، بلکه نتیجه مستقیم سوءمدیریت مزمن در جمهوری اسلامی است.
طی سالهای اخیر، سیاستهای غیرکارشناسی باعث شده تا بیش از 80 درصد منابع آبی صرف کشاورزی سنتی شود، در حالی که بهرهوری این بخش بسیار پایین است.
وزارت اطلاعات نیز در یک نامه محرمانه نسبت به خطر توقف فروش نفت و بحرانهای اقتصادی هشدار داده و یکی از بندهای اصلی آن امنیت غذایی ایران بوده است.
این هشدار نشان میدهد که حاکمیت حتی در سطح داخلی نیز نسبت به توان خود در مدیریت بحرانها بیاعتماد است.
امنیت غذایی ایران زیر سایه بحران آب
خشکسالیهای بیسابقه و کاهش ذخایر آبی، بخش کشاورزی را به مرحلهای بحرانی رسانده است.
گزارشهای رسمی نشان میدهد که بسیاری از شهرها با قطعی مکرر آب مواجه هستند و در عین حال کشاورزی سنتی بدون اصلاح ادامه دارد.
این وضعیت موجب شده امنیت غذایی ایران بیش از گذشته تهدید شود.
در شرایطی که شهروندان با کمبود مواد غذایی و افزایش قیمتها روبهرو هستند، جمهوری اسلامی همچنان بر سیاستهای ناکارآمد خود پافشاری میکند و اصلاحات اساسی در مصرف منابع را به تعویق میاندازد.
ناکامی در خودکفایی و افزایش وابستگی
با وجود تبلیغات گسترده درباره خودکفایی در محصولاتی مانند گندم، ایران همچنان واردکننده اصلی بسیاری از غلات و نهادههای دامی است.
بحران سیبزمینی و حبوبات در سال گذشته نشان داد که حتی کالاهای اساسی نیز از کمبود و نوسان شدید مصون نیستند.
کارشناسان هشدار میدهند که اگر این روند ادامه یابد، امنیت غذایی ایران به نقطهای برسد که بازگشت از آن دشوار یا حتی غیرممکن شود.
این شرایط برای جمهوری اسلامی میتواند به یک بحران مشروعیت جدی تبدیل گردد.
